Biyonik kulak (koklear implant) ameliyatlarının ve cihaz bedellerinin devlet tarafından karşılanabilmesi için hastaların SUT kapsamında belirlenen tıbbi, odyolojik ve gelişimsel kriterleri karşılaması gerekmektedir. Bu kriterler yaş gruplarına göre şu şekildedir:

·         2 Yaş ve Altı Bebeklerde Derece Şartı: 12. aydan itibaren her iki kulakta 90 dB HL ve üzerinde ileri/çok ileri derecede sensörinöral işitme kaybının bulunması yasal zorunluluktur. 12 aydan küçük bebeklerde yapılan rutin koklear implant ameliyat bedelleri SGK geri ödeme kapsamında değildir.

·         2 Yaş Üstü Çocuklar ve Erişkinlerde Derece Şartı: Bilateral (çift taraflı) 500, 1000, 2000 ve 4000 Hz frekanslarındaki işitme eşikleri ortalamasının 80 dB HL'den daha kötü olması VEYA bir kulakta 70 dB HL, karşı kulakta ise 90 dB HL ve daha kötü olması gerekmektedir. Ayrıca, konuşmayı ayırt etme testi yapılabilen hastalarda konuşmayı ayırt etme skorunun %30'un altında olması şartı aranmaktadır.

·         İşitme Cihazı Deneme Zorunluluğu: Ameliyat kararı kesinleşmeden önce, hastanın en az 3 ay boyunca binaural (çift taraflı) işitme cihazı kullanmış olması ve bu cihazdan fayda göremediğinin odyolojik testlerle belgelenmesi gereklidir. İşitsel nöropati spektrum bozukluğu (İNSB) tanısı alan olgularda ise en az 6 ay süreyle işitme rehabilitasyonu ve eğitiminden fayda sağlanamadığının odyolojik değerlendirmelerle kanıtlanması şarttır.

·         Dil Gelişimi Koşulu: Hastanın alıcı ve/veya ifade edici dil yaşı ile kronolojik yaşı arasındaki farkın 4 yıldan az olması veya alıcı/ifade edici dil yaşının en az 4 yaş ve üstünde olması gerekmektedir. Bu şart, implant sonrası dil ediniminin başarısını güvence altına almak için konulmuştur.

·         Komisyon Onayı (6 Yaş Üstü): 6 yaş ve üzerindeki tüm hastalarda (çocuk veya yetişkin), odyoloji kliniklerinin Sağlık Bakanlığı bünyesindeki 'İşitsel İmplantlar Bilimsel Danışma Komisyonu'na yaptıkları başvuru sonrasında Komisyon'un verdiği yazılı onay şarttır.

Önemli İstisnalar ve Acil Tıbbi Durumlar:
• Menenjit İstisnası: Post-lingual (konuşma ediniminden sonra) dönemde gelişen menenjit sonrası, iç kulak salyangoz yapısında (koklea) hızla oluşabilecek kemikleşme (ossifikasyon) riskine karşı zamandan kazanmak amacıyla, 3 aylık işitme cihazı deneme şartı aranmaksızın doğrudan ameliyat ve implant bedeli SGK tarafından karşılanır.
• Cihaz İç Parça Arızası veya Tıbbi Revizyon: Uygulama sonrasında gelişen enfeksiyon, kolesteatom veya tümör gibi nedenlerle ya da mekanik bozulma (implant failure) sebebiyle iç parçanın işlevselliğini yitirmesi durumunda, süre şartı aranmaksızın sadece iç parçanın bedeli kurumca ödenerek revizyon ameliyatı yapılır.
• 12 Ay Altı Menenjit İstisnası: Menenjit gibi acil tıbbi durumlarda, iç kulak kemikleşme riski sağlık kurulu raporuyla belgelenirse, 12 ayın altındaki bebeklerde de implant bedeli SGK kapsamında karşılanabilmektedir.

Çift taraflı koklear implant kullanımı; sesin yönünü tayin edebilme (lokalizasyon), gürültülü ortamlarda konuşulanları net ayırt edebilme, dengeli bir beyin/işitsel korteks gelişimi ve cihazlardan birinin arızalanması halinde çocuğun tamamen sessiz kalmasını önlemek adına hayati öneme sahiptir. SUT tebliğine göre çift taraflı implantasyon ödeme şartları şunlardır:

·         12-48 Ay (1-4 Yaş) Arası Çocuklar: Yukarıdaki standart implantasyon kriterlerini karşılaması kaydıyla, 12-48 ay arasındaki tüm çocuklarda eş zamanlı (aynı seansta çift ameliyat) veya ardışık (farklı zamanlarda) çift taraflı koklear implant uygulaması SGK tarafından tamamen karşılanır.

·         Menenjit Vakaları: Yaş sınırı aranmaksızın, post-lingual dönemde gelişen menenjit sonrasında ileri derecede sensörinöral işitme kaybı oluşan bireylerde çift taraflı ameliyat doğrudan ödenir.

·         Çift Engellilik (Bilateral Körlük): 48 ayın üzerindeki hastalarda, ileri derecede işitme kaybına eş zamanlı olarak iki gözde körlük (bilateral körlük) eşlik ediyorsa çift taraflı implantasyon bedeli karşılanır.

·         4 Yaş Üstü ve Yetişkinlerde İkinci İmplant Hakkı: Toplumda 'büyük çocukların ve yetişkinlerin ikinci kulağını devlet ödemiyor' algısı kesinlikle yanlıştır. 4 yaşın üzerindeki tek taraflı implant kullanıcıları, diğer kulaklarına da ameliyat olabilmek adına koklear implant yapan bir merkeze başvurabilirler. Hastanenin başvurusu ve Sağlık Bakanlığı İşitsel İmplantlar Komisyonu'nun yazılı onayı ile ikinci implant ameliyatı da SGK kapsamına alınır. Ayrıca, başvuru esnasında ilk cihaz nedeniyle MR çekilmesi şartı aranmaz; Tomografi (BT) tetkiki de Komisyon onayı için yasal olarak yeterlidir.

Yapılan yüksek çözünürlüklü radyolojik tetkiklerde (MR ve BT) iç kulak salyangoz yapısının hiç gelişmediği (koklear aplazi) veya ses uyarısını beyne taşıyacak işitme sinirinin (koklear sinir) hiç olmadığı veya çok ciddi hasar gördüğü durumlarda koklear implant uygulanamaz. Bu gibi özel tablolarda doğrudan beyin sapına uyarım gönderen İşitsel Beyin Sapı İmplantı (ABI) teknolojisi uygulanmaktadır.

·         Anatomik ve Teknolojik Farkı: Koklear implant iç kulağın içine yerleştirilirken, beyin sapı implantının elektrot paleti cerrahi olarak doğrudan beyin sapındaki işitme çekirdekleri (koklear nükleus) üzerine konumlandırılır. Dış parçaları, kablo, bobin ve batarya teknolojisi koklear implant ile tamamen aynı özellikleri ve hakları taşır.

·         SUT Başvuru ve Ödeme Şartları: 12 ayın üzerindeki hastalarda; 3 KBB uzman hekimi, 1 uzman odyolog ve 1 psikolog veya dil-konuşma terapisti imzalı sağlık kurulu raporuyla tek taraflı olarak SGK tarafından karşılanır. 12 ayın altındaki bebeklerde yapılan beyin sapı ameliyat bedelleri ödenmez.

·         Nörofibromatozis Tip 2 (NF2) İstisnası: Bilateral akustik tümörü olan NF2 olgularında, tek taraflı tümörün alındığı ameliyat seansında aynı tarafa beyin sapı implantı yerleştirilmesi halinde bedeli doğrudan karşılanır.

·         Cerrahi ve Merkez Kısıtı: Koklear implant ameliyatları birçok hastanede yapılabilirken, beyin sapı implantı ameliyatları yüksek nörolojik hassasiyet ve cerrahi risk barındırdığı için ülkemizde yalnızca bu alanda ileri düzey uzmanlaşmış sınırlı sayıdaki referans merkezlerinde (örneğin Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi) multidisipliner bir cerrahi ekiple gerçekleştirilmektedir.

İşitsel implantların sürdürülebilir kullanımı için gerekli olan sarf malzemeleri (piller, ara kablolar) ve zamanla arızalanan yedek parçalar (aktarıcı bobin, pil yuvası) SUT tebliğinde belirlenen adet sınırları ve kurallara göre SGK katkısıyla karşılanmaktadır. Bu haklar şu şekilde düzenlenmiştir:

A) Yıllık Pil Hakkı ve Reçeteleme Kuralları
• Miktar ve Süre Şartı: SGK pil desteği, ameliyat tarihinden en az 1 yıl geçtikten sonra başlar. Ancak kullanıcının konuşma işlemcisi yenilenmişse (upgrade yapıldıysa), 1 yıl bekleme süresi aranmaksızın derhal pil hakkı başlar.
• Reçeteleme: Rapor ve reçete her yıl yenilenmek zorundadır. Hastanede görevli 1 KBB uzmanının yazacağı tek hekim e-raporu ve e-reçetesi yeterlidir (heyet raporu gerekmez). Tek taraf (unilateral) kullanıcılar için reçete ve raporda '1 yıllık 360 adet', çift taraf (bilateral) kullanıcılar için ise 'Sağ ve sol kulak için 1 yıllık 720 adet' ifadesi mutlaka yer almalıdır.
• Ödeme Yöntemi: Pil ödemeleri kullanıcıya nakit olarak yapılmaz; SGK anlaşmalı işitme veya medikal merkezlerinden piller teslim alınırken MEDULA sistemi üzerinden doğrudan mahsup edilir. SUT'un belirlediği üst sınır dahilindeki standart piller alındığında ebeveynlerden ayrıca bir ücret çıkmamaktadır.

B) Ara Kablo (Aktarıcıdan Bağımsız) Hakları
• Miktar ve Yaş Sınırları: Kullanım esnasında en çok kopan ve yıpranan parça olan ara kablo (coils) için KBB uzmanının tek hekim raporu ve reçetesi yeterlidir. Geri ödemeden yararlanmak için ameliyat veya son cihaz yenileme tarihinden itibaren 1 yıl geçmiş olmalı ve bir önceki faturanın üzerinden en az 1 yıl geçmiş olmalıdır. Yaş gruplarına göre yıllık limitler:
  - 0-5 Yaş Arasındaki Çocuklar için: Yılda 5 adet ara kablo
  - 5-10 Yaş Arasındaki Çocuklar için: Yılda 3 adet ara kablo
  - 10 Yaş ve Üzerindeki Bireyler için: Yılda 2 adet ara kablo
• Bilateral Kullanıcılar: Reçete ve raporda iki kulak için de 'Sağ ve sol kulak için [yaşa uygun adet x 2] adet' şeklinde belirtilerek her iki taraf için de kablo desteği alınabilir.

C) Aktarıcı Bobin (Transmitter) ve Pil Yuvası Hakları
• Zaman ve Garanti Şartı: Cihazın ilk alımındaki 2 yıllık garanti süresi boyunca bobin ve pil yuvası bozulursa bedeli karşılanmaz (bu süreçte üretici firma garanti kapsamında değiştirmekle yükümlüdür). Ameliyat veya son yenileme tarihinden itibaren 2 yıl geçtikten sonra bu hak başlar.
• Raporlama: Kullanıcı kusuru olmaksızın arızalandığı, 3. basamak resmi sağlık kurumlarında düzenlenen ve 3 KBB uzman hekiminin ortak imzasını taşıyan bir Sağlık Kurulu Raporu ile belgelenmelidir. Rapor ve reçetede 'Kullanıcı kusuru olmadığı' ifadesi yer almalıdır. Bu şart sağlandığında, garanti kapsamı dışında kalmak üzere 2 yılda bir kez olmak üzere yeni bobin ve pil yuvası bedeli SGK katkısıyla karşılanır.

D) 2 Yıl Kuralı ve Kurum Yetkisi
Ameliyat sonrası ilk 2 yıl süresince sarf malzemelerinin (pil, kablo vb.) temini için yazılacak tüm sağlık raporlarının, cerrahi işlemin uygulandığı klinikte düzenlenmesi yasal bir zorunluluktur. 2 yıl tamamlandıktan sonra, bu raporlar Türkiye genelindeki herhangi bir resmi 3. basamak sağlık kurumunda (Eğitim-Araştırma, Şehir veya Üniversite Hastaneleri) görevli hekimlerce düzenlenebilir.

Kulak dışına takılan konuşma işlemcileri, dış ortam etkileri, terleme, nem ve darbelere açık olduklarından zamanla yıpranır ve ekonomik ömürlerini tamamlarlar. SGK, bu dış ses işlemcilerinin belirli periyotlarla ve kurallarla yenilenmesine katkı sağlar:

·         Standart Yenileme Süresi (Miat): SUT hükümlerine göre, koklear implant ses işlemcileri için yasal kullanım ömrü (miat) 7 yıldır. Kemiğe monte işitme implantlarında (Baha) ise bu süre 5 yıldır. Bu sürelerin hesabı, ameliyat epikriz notundaki ameliyat tarihi veya bir önceki faturalı cihaz yenileme tarihi üzerinden net olarak yapılır.

·         7 Yıl Dolmadan Süresinden Önce Yenileme (Arıza Durumu): Cihaz 7 yıllık yasal kullanım süresini doldurmadan önce kullanıcı hatası olmaksızın tamamen arızalanırsa; yetkili teknik servisten alınacak 'Cihazın tamiri teknik ve ekonomik olarak mümkün değildir' raporu ve 3 KBB hekiminden oluşan resmi hastane sağlık kurulu raporu ile yasal süre beklenmeksizin yenilenebilir. Süresinden önce yenilenen arızalı cihazların SGK'ya iade edilmesi yasal zorunluluktur. Ancak 7 yıllık miat süresi doldurulduktan sonra yapılan olağan yenilemelerde eski işlemcinin SGK'ya iade edilmesine gerek yoktur, kullanıcıda kalır.

·         Takip Şartı: Ses işlemcisinin SGK katkısıyla yenilenebilmesi için, hastanın ameliyat sonrasındaki ilk 2 yıl boyunca, yılda en az 1 defa ameliyatın yapıldığı klinikte rutin kontrollerine ve takibine katıldığının kurul raporunda belgelenmesi gereklidir (22.06.2012 tarihinden önce ameliyat olan kullanıcılarda bu takip şartı aranmaz).

·         Katılım Payı Kesintileri: SGK, cihaz yenileme katkı payı ödemesi yaparken bireyin sigortalılık durumuna göre katılım payı kesintisi uygular. Emekli kullanıcılarda bu oran %10 olup maaşlarından otomatik kesilir; çalışan (aktif sigortalı) kullanıcılarda ise %20 olup satış noktasında doğrudan işitme/medikal merkezine ödenir. Şehit ve gazi yakınları ile gazilerin kendilerinden katılım payı kesintisi yapılmaz.

Biyonik kulaklı veya işitme kayıplı çocukların ailelerine sağlanan en önemli mali avantajlardan biri sıfır kilometre binek araç alımlarında sağlanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetidir. Bu muafiyet, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesi kapsamında yürütülmektedir. Engelli bireyin ulaşımdaki engellerini kaldırmak ve toplumsal yaşama katılımını desteklemek amacıyla sunulan bu hak, satın alma aşamasında ÖTV ödenmemesini sağlayarak araç fiyatında çok ciddi bir indirim oluşturmaktadır.

1.1. 2026 Yılı Güncel Parasal Limiti ve Kapsamı

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 31 Aralık 2025 tarihli ve 33.124 sayılı (5. Mükerrer) Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 16) uyarınca, engelli taşıt alımlarındaki parasal limitler güncellenmiştir.

1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, engelli bireylerin ÖTV ödemeksizin ilk iktisabını yapabilecekleri binek otomobili, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep, steyşın vagon vb. taşıtların her türlü vergiler (ÖTV, KDV ve tescil masrafları) dahil bedeli üst sınırı 2.873.900 TL ye yükseltilmiştir. Bu tutarın üzerinde kalan araçların istisna kapsamında ithali veya yurt içinden satın alınması yasal olarak mümkün değildir; tutarın aşılması halinde gümrük idaresine veya vergi dairesine ÖTV beyan edilip ödenmek zorundadır.

1.2. ÇÖZGER Raporu ve ÖKGV İbaresinin Yasal Zorunluluğu

18 yaş altındaki işitme kayıplı yavrularımız adına ÖTV muafiyetinden yararlanabilmenin tek yolu, tam teşekküllü devlet veya üniversite hastanelerinden alınacak Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu'nda (ÇÖZGER) Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV) ibaresinin yer almasıdır. ÖKGV ibaresi, eski sistemdeki %90 ila %100 engel oranına tekabül etmektedir ve 18 yaş altı işitme engelliler için bu yasal istisnadan faydalanmanın tek geçerli anahtarıdır. Çift taraflı (bilateral) koklear implant kullanan veya her iki kulakta çok ileri derecede işitme kaybı bulunan çocuklarda hekim kurulları tarafından doğrudan ÖKGV değerlendirmesi yapılmaktadır.

1.3. Araç Kullanım Kuralları, MTV ve Satış Esasları

ÖTV istisnası ile alınan taşıtlar, Motorlu Taşıtlar Vergisinden (MTV) de tamamen muaftır. Bu muafiyet araç tescil edildiği andan itibaren 5 yıl boyunca geçerlidir. ÖTV muafiyetli araç alımında ve sonrasındaki süreçte uyulması yasal zorunluluk olan kurallar şunlardır:

·         Süresinden Önce Satış Yasağı: ÖTV'siz satın alınan taşıt, satın alma tarihinden itibaren 5 yıl geçmedikçe ÖTV muafiyeti bulunmayan üçüncü şahıslara satılamaz veya devredilemez. Satılması durumunda, alım tarihindeki ÖTV tutarı vergi dairesine geri ödenmek zorundadır. Ancak araç başka bir engelliye devredilirse ÖTV aranmaz.

·         10 Yıllık Yenileme Süresi: Gelir İdaresi Başkanlığı mevzuatına göre, ÖTV istisnalı yeni bir araç alabilmek için ilk aracın iktisap edildiği tarihten itibaren en az 10 yıllık bir sürenin geçmiş olması gerekmektedir.

·         Hurdaya Ayrılma İstisnası: İstisna kapsamında alınan taşıtın deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelerek on yıl geçmeden hurdaya çıkarılması durumunda, süre şartı aranmaksızın yeni bir araç ÖTV'den muaf olarak tescil edilebilir.

·         Kullanım Sınırları: %90 üzeri veya ÖKGV raporlu çocuk adına alınan aracı, engelli çocuğun kendisi bizzat kullanamayacağı için, tescil belgesine yazılmak kaydıyla eşi, birinci, ikinci ve üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımları (anne, baba, kardeş, büyükanne, büyükbaba, amca, dayı, teyze, hala vb.) veya noter sözleşmeli bir sürücü kullanabilir.

Evde Bakım Maaşı (Yardımı), 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun Ek 7 nci maddesi kapsamında, ağır engelli veya özel gereksinimli bireylerin hayatlarını kendi evlerinde bağımsız olarak sürdürebilmelerini sağlamak amacıyla, onlara bakan aile üyelerine ödenen düzenli bir sosyal destektir. Evde bakım yardımı doğrudan engelli bireyin kendisine değil, onun günlük bakımını (temizlik, beslenme, giyinme, güvenlik vb.) fiilen gerçekleştiren akrabasına, vasisine veya velisine ödenir.

2.1. 2026 Yılı Güncel Maaş Tutarı ve Gelir Kriteri

Evde bakım yardımı ödemeleri, memur aylık katsayısına bağlı olarak Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez güncellenmektedir. 2026 yılının ilk yarısı itibarıyla bakıcıya ödenen aylık net tutar 13.878 TL dir. Ödemeler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından her ayın 15'i ila 31'i arasında, doğrudan hak sahibinin adına açılan Halk Bankası hesabına yatırılmakta ve kullanıcılar Halk Bankası AİLE Kart ile parayı çekebilmektedir.

Maaşın bağlanabilmesi için en kritik şart hane içi kişi başı gelir sınırıdır. Hanede yaşayan tüm bireylerin her ne ad altında olursa olsun tüm gelirlerinin toplamı, hanedeki kişi sayısına bölündüğünde ortaya çıkan tutarın, net asgari ücretin üçte ikisinden az olması gerekir. 2026 yılı için belirlenen kişi başı aylık azami gelir sınırı 18.716 TL dir. Bu sınır aşılmadığı sürece gelir şartı sağlanmış kabul edilir.

2.2. Sağlık Raporu Nitelikleri ve 'Tam Bağımlı' Şartı

Maddi şartların yanında, engelli bireyin engel durumunun bakım ihtiyacını doğuracak nitelikte olduğu resmi sağlık kurulu raporuyla belgelenmelidir. Yeni ve eski rapor sistemlerine göre aranacak ibareler şu şekildedir:

2.3. 16 Ocak 2026 Tarihli Yönetmelik Değişiklikleri ve Kazanımlar

16 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Evde Bakım Yardımı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile hane halkını doğrudan koruyan ve adaletsiz kesilmeleri önleyen çok önemli reformlar yapılmıştır:

·         ÖTV İstisnalı Araç Kolaylığı: Yeni yönetmelikle birlikte, engelli çocuk adına ÖTV muafiyetiyle alınmış bir adet binek araç, hane içi gelir hesabında araç bedeli limitini (2.873.972 TL) aşmadığı sürece dikkate alınmayacaktır. Önceden ÖTV'li araç alındığı için bakım aylığı kesilen ailelerin sosyal hizmet merkezlerine ivedilikle yeniden başvuru yapması gerekmektedir.

·         Birden Fazla Araç Durumu: Hanede birden fazla binek araç bulunması halinde, kasko/rayiç bedeli en yüksek olan araç için birinci araç kuralları uygulanır. Diğer tüm araçların rayiç değerlerinin 120'de biri aylık hane gelirine dahil edilir.

·         Kira ve Taşınmaz Hesaplamaları: Hane halkının oturduğu ev dışındaki konutlardan kira geliri elde ediliyorsa kira kontratındaki bedel, kira geliri yoksa rayiç bedelin 120'de biri (dükkanlarda 120'de biri, arsa/arazi/depolarda 240'ta biri) gelir kabul edilir. Bu hesaplanan kira geliri, rayiç bedelin ilgili oranından az olamaz.

·         Bayram İkramiyeleri Gelir Dışı: Ramazan ve Kurban bayramlarında emeklilere ödenen bayram ikramiyeleri hane gelirine hiçbir şekilde dahil edilmeyecektir.

·         Eğitim Gelirleri Muafiyeti: Öğrencinin aldığı burslar, öğrenim kredileri, doğum yardımı ve staj ücretleri hane gelir hesabından tamamen muaf tutulmuştur.

·         Çevre Araştırması Kaldırıldı: Sosyal hizmet heyetinin hane dışı çevre araştırması yapması, komşulara soru sorması gibi uygulamalar yasal olarak yönetmelikten kaldırılmıştır. Değerlendirmeler yalnızca hane ziyareti ve beyan edilen belgelere dayandırılacaktır.

·         Çoklu Özel Gereksinimli Kolaylığı: Hanede birden fazla ağır engelli/özel gereksinimli birey yaşaması durumunda, gelir hesabında birinci engelli dışındaki her bir engelli birey hane nüfusunda iki kişi sayılacaktır. Bu sayede kalabalık ailelerde gelir sınırının aşılması engellenmiş olur.

Engellilik vergi indirimi, engelli çalışanların veya bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını bulunan ücretli ve serbest meslek erbabının aylık/yıllık gelir vergisi matrahlarının, engel derecelerine göre belirlenen tutarlarda düşürülmesini sağlayan bir hak aracıdır. Bu hak, Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde düzenlenmiştir ve çalışan velilerimizin aylık bordrosuna doğrudan yansıyarak net maaşlarında artış sağlamaktadır.

3.1. 2026 Yılı Güncel Aylık İndirim ve Net Vergi Avantajları

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan 2026 yılı güncel verilerine göre, engellilik dereceleri, aylık gelir vergisi matrahından düşülecek indirim tutarları ve en düşük vergi dilimi olan %15 oranı üzerinden hesaplanan net aylık/yıllık maaş kazanç tablosu aşağıda verilmiştir:

*Not: Net vergi avantajı hesaplanırken Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisi tarifesinin ilk dilimine ait %15 vergi oranı baz alınmıştır. Üst vergi dilimlerine (%20, %27, %35, %40) giren çalışan ebeveynlerde elde edilen aylık net kazanç çok daha yüksek seviyelere ulaşmaktadır.

3.2. Kimler Yararlanabilir ve Gerekli Başvuru Evrakları

Gelir vergisi indiriminden; engelli çalışan memur ve işçiler, bakmakla yükümlü olduğu engelli eşi veya çocuğu bulunan çalışanlar (kamu/özel sektör), engelli serbest meslek erbabı ile basit usulde vergilendirilen esnaflar yararlanabilir. Çocuklarda yaş veya çocuk sayısı sınırlaması bulunmamaktadır.

Vergi dairesine yapılacak resmi başvuruda teslim edilmesi gereken evrak listesi şunlardır:

·         Başvuru Dilekçesi (Vergi dairesinden temin edilecek hazır form doldurulabilir).

·         Engelli Bireye Ait Rapor: ÇÖZGER veya ESKR raporunun aslı ya da noter onaylı örneği (e-Devlet üzerinden alınmış karekodlu güncel çıktılar da kabul edilmektedir).

·         İşyeri Çalışma Belgesi: Çalışanın o işyerinde aktif olarak çalıştığını gösteren, işveren tarafından imzalanmış ve kaşelenmiş resmi yazı.

·         SGK Hizmet Dökümü veya Sigortalılık Belgesi (İşçiler için).

·         Veli/Bakıcı Belgesi: Engelli çocuğa bakmakla yükümlü olunduğunu gösteren, vukuatlı nüfus kayıt örneği veya SGK provizyon belgesi.

·         2 adet vesikalık fotoğraf.

3.3. Başvuru Kanalları, EVİS ve İşyeri Değişikliği

Başvurular, fiziki olarak Vergi Dairesi Başkanlığı bulunan illerde ilgili Grup Müdürlüklerine, vergi dairesi bulunmayan ilçelerde ise Malmüdürlüklerine şahsen yapılabilir. Ancak Gelir İdaresi Başkanlığı'nın hayata geçirdiği Engelli Vergi İndirimi Sistemi (EVİS) sayesinde başvurular artık internet üzerinden Dijital Vergi Dairesi (gib.gov.tr) aracılığıyla tamamen elektronik ortamda da oluşturulabilmektedir. EVİS üzerinden oluşturulan başvurularda, rapor bilgileri Sağlık Bakanlığı veri tabanından otomatik çekilmekte, Merkez Sağlık Kurulu değerlendirmesinden sonra işverene tebligat dijital olarak ulaştırılmaktadır.

İşyeri değiştiren çalışanların tekrar yeni bir sağlık raporu almasına gerek yoktur. Yeni işyerinin adresini, daha önce vergi indirimini onaylatmış oldukları müdürlüğe yazılı dilekçe ile bildirerek, yeni işverenlerine hitaben yeni bir vergi indirimi yazısı talep etmeleri yeterlidir. Bu kural iller arası nakillerde de aynen geçerlidir.

Engelli kimlik kartı, ÇÖZGER veya ESKR raporu sahibi bireylerin ve ailelerinin günlük yaşam kalitesini artırmak ve evsel giderlerini azaltmak amacıyla sağlanan yasal indirimler şunlardır:

4.1. Su ve Elektrik Faturalarında Engelli İndirimi

Türkiye'deki tüm büyükşehir ve ilçe belediyeleri bünyesindeki su kanalizasyon idareleri (Örn: İSKİ, BUSKİ, ASKİ vb.), %40 ve üzeri raporu olan engelli bireylerin veya velilerinin ikamet ettiği hanelerdeki su faturalarında en az %50 oranında indirim uygulamakla yükümlüdür. Başvuru için rapor, kimlik fotokopisi ve adınıza kayıtlı su faturası ile belediyeye başvurulmalıdır.

Elektrik faturalarında ise Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından (SYDV) düzenli sosyal destek yardımı alan hanelere yönelik PTT aracılığıyla elektrik tüketim desteği ödenmektedir. Hanede yaşayan kişi sayısına göre aylık indirim miktarları şu şekildedir:

·         1-2 Kişilik Haneler: Aylık 75 kWh elektrik tüketim desteği.

·         3 Kişilik Haneler: Aylık 100 kWh elektrik tüketim desteği.

·         4 Kişilik Haneler: Aylık 125 kWh elektrik tüketim desteği.

·         5 ve Üzeri Kişilik Haneler: Aylık 150 kWh elektrik tüketim desteği.

Önemli Uyarı: Sadece Evde Bakım Maaşı alan haneler, SYDV'den başka bir düzenli yardım almıyorlarsa bu standart elektrik tüketim desteğinden yararlanamazlar. Ancak kronik hastalıktan dolayı evde tıbbi cihaza bağımlı yaşayan bireyler için (ABI konuşma işlemcileri, kesintisiz güç kaynakları vb. medikal cihazlar dahil) SYDV'ye başvurmaları halinde aylık 200 TL'ye kadar özel elektrik desteği ve birikmiş borçların tek seferlik silinmesi imkanı sunulmaktadır.

4.2. Telekomünikasyon, GSM ve Dijital Yayın İndirimleri

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) kararları doğrultusunda, ülkemizde faaliyet gösteren tüm internet servis sağlayıcıları (Türk Telekom, TTNET, Turkcell Superonline, Türksat Kablonet vb.) ve GSM operatörleri (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom) %40 ve üzeri rapor sahibi olan engellilere veya velilerine engelsiz/sosyal tarifeler kapsamında net %25 indirim uygulamaktadır. Ayrıca Digiturk, D-Smart gibi dijital televizyon yayın platformlarında da engellilere özel %50 indirimli abonelik paketleri tanımlanmıştır.

4.3. KDV Muafiyeti ve Özel Emlak Vergisi Muafiyeti

Katma Değer Vergisi Kanununun 17 nci maddesinin 4 numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca; KDV'den tamamen müstesnadır. Bu medikal sarf malzemelerini ve cihazları satın alırken KDV ödenmemesi kanuni bir haktır.

Emlak Vergisi Kanununun 8 inci maddesi uyarınca, %40 ve üzeri engellilik oranına sahip olan bireylerin, Türkiye sınırları içinde tek meskeni olması (brüt 200 metrekareyi geçmemesi ve yazlık amaçlı olmaması şartıyla) durumunda, bu mesken için emlak vergisinden tamamen muaftırlar. Bu muafiyet arsa veya araziler için geçerli değildir. 18 yaş altındaki çocukların ebeveynleri adına kayıtlı konutlar için bu muafiyet uygulanamaz; konutun bizzat engelli bireyin kendi adına tapuda tescilli olması şarttır. Başvuru, konutun bulunduğu ilçe belediyesine dilekçe verilerek yapılır.

Yukarıda belirtilen tüm yasal haklar, anayasal güvence ve idari yönetmeliklerle korunmaktadır. Haklarınızın kamu kurumları, belediyeler, özel dağıtım şirketleri veya özel firmalar tarafından ihlal edilmesi, geciktirilmesi veya engellenmesi durumunda yasal olarak hakkınızı arayabileceğiniz resmi şikayet ve denetim mercileri şunlardır:

·         Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER): Devlet daireleri veya SGK/belediye ile yaşanan uyuşmazlıklarda internet üzerinden (cimer.gov.tr) ya da doğrudan dilekçeyle 'Bilgi Edinme', 'Şikayet' veya 'İstek' başvurusu yapılabilir. Kamu kurumlarının CİMER başvurularına 30 gün içinde yazılı cevap verme zorunluluğu vardır.

·         Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK / Ombudsmanlık): İdari makamların eylem ve işlemlerine karşı, dava açmadan önce ücretsiz hak arayabileceğiniz denetim organıdır. Özellikle 'KDK Çocuk Başvurusu' kanalıyla, 18 yaşından küçük çocuklarımız da kendi adlarına doğrudan idareyi şikayet edebilirler.

·         Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK): Engellilik durumundan dolayı ayrımcılığa uğradığınızda, engelli haklarınız keyfi olarak kısıtlandığında veya hizmet alımınız engellendiğinde, 'ayrımcılık yasağı ihlali' gerekçesiyle TİHEK'e resmi başvuru yaparak idari para cezaları dahil yaptırım uygulanmasını talep edebilirsiniz.

·         Tüketici Hakem Heyetleri ve Mahkemeler: Medikal firmalarla veya hizmet sağlayıcılarla (GSM, internet vb.) yaşanan sözleşme ve fatura uyuşmazlıklarında, fahiş fiyat artışlarında veya ayıplı mal tesliminde e-Devlet (Tüketici Şikayeti Uygulaması) üzerinden Tüketici Hakem Heyetine veya Tüketici Mahkemelerine başvurulabilir.

 Biyonik Kulaklı Çocuklar Derneği olarak, sessizliğe ses olan yavrularımızın ve ailelerinin her an yanındayız. Haklarımızı bilmek en büyük gücümüzdür. Hak ihlallerine karşı mücadelemizi omuz omuza sürdüreceğiz. Ailelerimiz asla sahipsiz değildir!